Twee-weg symmetrisch model (Grunig & Hunt)

Wat is het?

Effectieve communicatie is geen eenrichtingsverkeer. In het twee-weg symmetrische model communiceren organisaties en hun publiek als gelijkwaardige partners: beide partijen luisteren, passen zich aan en beïnvloeden elkaar. Het is het normatieve ideaal van de PR-wetenschap.

Wie bedacht het?

James Grunig en Todd Hunt beschreven in 1984 vier modellen van public relations, van persagentuur (eenrichtingsverkeer, geen waarheidsvereiste) tot twee-weg symmetrisch (wederzijdse aanpassing op basis van onderzoek).

Hoe werkt het?

De vier modellen lopen op in volwassenheid: persagentuur (publiciteit), publieke informatieverspreiding (eenzijdig maar eerlijk), twee-weg asymmetrisch (onderzoek om effectiever te overtuigen) en twee-weg symmetrisch (dialoog, wederzijdse aanpassing). Het symmetrische model is het meest ethisch en – zo stelde Grunig – ook het meest effectief op lange termijn, omdat het vertrouwen opbouwt.

Wanneer gebruik je dit, en hoe?

Gebruik dit model als referentiekader bij participatieprocessen, stakeholdercommunicatie of als je organisatiestrategie wilt toetsen. Stel dat een gemeente een wijkvisie opstelt. In het asymmetrische model worden bewoners geraadpleegd om de boodschap beter te laten landen. In het symmetrische model zijn bewoners mede-eigenaar van de uitkomst – en is de organisatie bereid haar eigen standpunt aan te passen.

• Stel jezelf de vraag: zijn wij bereid ons standpunt aan te passen op basis van wat we horen?
• Wees eerlijk over welk model je feitelijk hanteert – asymmetrisch doen maar symmetrisch zeggen is een recept voor wantrouwen
• Gebruik het model om het gesprek te voeren over de gewenste communicatiecultuur in je organisatie
• Combineer met de Ladder van Arnstein voor participatievraagstukken

Beperking

Het symmetrische model is een ideaaltype. In de praktijk is volledige symmetrie zelden haalbaar: organisaties hebben doelen, belangen en hierarëchieën die echte gelijkwaardigheid in de weg staan. Latere onderzoekers spreken liever van een mixed-motive model waarbij asymmetrie en symmetrie afwisselen.

Gerelateerde modellen

Ladder van Arnstein – Agenda-setting