-
Wat is het? Mensen ervaren psychologische spanning als hun gedrag, overtuigingen of nieuwe informatie niet met elkaar kloppen. Die spanning – cognitieve dissonantie – drijft mensen ertoe iets te veranderen: hun gedrag, hun overtuiging, of de manier waarop ze nieuwe informatie interpreteren. Wie bedacht het? Leon Festinger beschreef het verschijnsel in 1957, na veldonderzoek bij…
-
Wat is het? Gedrag wordt niet bepaald door kennis of goede bedoelingen alleen, maar door drie factoren samen: de attitude tegenover het gedrag, de sociale norm, en de ervaren gedragscontrole. Alleen als alle drie positief zijn, ontstaat de intentie om te handelen – en intentie leidt tot gedrag. Wie bedacht het? Icek Ajzen ontwikkelde het…
-
Wat is het? Mensen gebruiken media niet passief – ze kiezen actief welke media ze inzetten om in een behoefte te voorzien. De vraag verschuift daarmee van “wat doen media met mensen?” naar “wat doen mensen met media?”. Wie bedacht het? Elihu Katz introduceerde het perspectief in 1959. Blumler en Katz werkten het uit in…
-
Wat is het? Massamedia beïnvloeden het publiek niet rechtstreeks, maar via een tussenstap: opinieleiders filteren en interpreteren de boodschap en geven die door aan hun netwerk. De directe invloed van media is daarmee kleiner dan vaak wordt aangenomen. Wie bedacht het? Paul Lazarsfeld, Bernard Berelson en Hazel Gaudet signaleerden het effect in 1944 tijdens verkiezingsonderzoek.…
-
Wat is het? Diffusion of Innovations beschrijft hoe nieuwe ideeën, producten of gedrag zich verspreiden door een samenleving. Het model verklaart waarom sommige innovaties snel worden overgenomen en andere stranden – en wie welke rol speelt in dat proces. Wie bedacht het? Everett Rogers publiceerde het model in 1962. De vierde editie uit 2003 is…
-
Wat is het? Agenda-setting beschrijft hoe media bepalen waarover het publiek nadenkt – niet wat mensen denken, maar wat ze denken. Onderwerpen die veel aandacht krijgen in de media worden door het publiek als belangrijk ervaren, ongeacht of dat objectief gerechtvaardigd is. Wie bedacht het? De communicatiewetenschappers Maxwell McCombs en Donald Shaw formuleerden de theorie…
-
Wat is het? Het ELM beschrijft twee manieren waarop mensen een boodschap verwerken: grondig en kritisch, of snel en op gevoel. Welke route iemand kiest, hangt af van motivatie en vermogen om na te denken over de boodschap. Dat bepaalt hoe je als communicatieprofessional je boodschap het beste opbouwt. Wie bedacht het? De Amerikaanse psychologen…
-
Wat is het? Framing is de manier waarop je een boodschap inkaart. Hoe je iets presenteert – welke woorden je kiest, wat je benadrukt, wat je weglaat – bepaalt hoe de ontvanger het interpreteert. Twee berichten over hetzelfde feit kunnen heel verschillende reacties oproepen, puur door de gekozen invalshoek. Wie bedacht het? De communicatiewetenschapper Robert…
-
Het Shannon-Weaver model is meer dan theorie – het is een diagnoseformulier. Leer hoe je ruis herkent en gebruikt om communicatieproblemen te traceren.
-
Waarom sprints werken (en waar het schuurt) TL;DR De illusie van het perfecte communicatieplan Herken je dit? Je schrijft een lijvig communicatieplan voor een project dat best weleens een jaar kan gaan duren. Tegen de tijd dat de eerste uitingen de deur uitgaan, is de wereld veranderd, is het budget heroverwogen en heeft je opdrachtgever…
